نویسنده: فرهاد شیری

خرداد ماه سال 1401 جلسه‏ای با حضور پیشکسوتان و اهالی کاراته استان کردستان برگزار شد که به لحاظ مشارکت بالای اهالی این ورزش از نسل‏ها و طیف‏های مختلف کم‏سابقه بود. جامعه کاراته کردستان طی نامه‏ای سرگشاده، وضعیت نابه‏سامان ساختاری و عملکردی هیئت کاراته را به دخالت نابه‏جای مدیریت دولتی ورزش استان در هیئت کاراته مربوط دانستند و عزل رئیس سابق و انتصاب سرپرستی غیرورزشی به عنوان دلیلی بر تداوم دخالت مدیرکل وقت ورزش و جوانان شناخته شد که شاید باعث ایجاد شوکی مثبت به اهالی این رشته ورزشی گردید. خروجی این جلسه، اعلام تصمیم قاطع اهالی کاراته کردستان به انتخاب فردی اصلح از میان خود، بدون تحمیل از سوی اداره ورزش و نهادهای بیرونی بود و اعلام حمایت همه جانبه از هر کسی که از صندوق رأی مجمع انتخاباتی کاراته بیرون خواهد آمد.
با انتشار آگهی انتخابات هیئت کاراته و شروع رایزنی کاندیداها مشخص شد که نه فدراسیون کاراته و نه اداره کل ورزش و جوانان توجهی به خواست اهالی کاراته نداشته و حمایت مدیر کل و فدراسیون کاراته به عنوان رئیس و نایب رئیس مجمع انتخاباتی از گزینه‏ای خاص تا آخرین دقایق فرآیند انتخابات ادامه پیدا کرد. هرچند که چند نفر از اعضای مجمع هم پس از آنکه خود و افرادی که مدنظر ایشان بود نتوانستند شرایط کاندیداتوری ریاست هیئت کاراته را به دست آورند، عهد خود در جلسه مذکور را شکسته و خلاف امضای خود در نامه سرگشاده عمل کردند؛ این افراد به طور علنی از کاندیدای غیربومی و غیرورزشی که توسط مدیرکل ورزش و جوانان و البته کادر هیئت قبلی -که به دلایلی امکان تداوم حضورشان وجود نداشت- تعیین شده بود، حمایت کردند و برخلاف قولی که دادند برای شخصی خارج از جامعه کاراته تبلیغ کرده و در نهایت به وی نیز رأی دادند.
یا این اوصاف، اراده مجمع انتخاباتی کاراته کردستان به‏طور کم‏سابقه‏ای بر ائتلاف سنتی مدیران ورزش و جوانان با فدراسیون و صدالبته خیانت برخی از اهالی کاراته پیروز شد و آبان ماه سال 1401 مسعود الماسی که از جنس کاراته بود، به عنوان رئیس جدید هیئت کاراته انتخاب شد. سابقه وکسوت الماسی در رشته کاراته همراه با سوابق اجرایی و سیاسی وی به عنوان فرماندار و شهردار، نویدبخش روزهای خوبی برای کاراته کردستان بود که علی‏القاعده از شخصی با لقب دکتر و دارای سابقه مدیریت آکادمیک انتظار می‏رفت. پرسش این است که اکنون و پس از حدود 21 ماه از شروع فعالیت هیئت جدید، آیا انتظارات جامعه کاراته از کادر جدید هیئت برآورده شده است؟ آیا تغییرات محسوسی در کمیت و کیفیت فعالیت هیئت کاراته به‏نسبت گذشته رخ داده است یا خیر؟
در اولین جلسه غیررسمی پس از روز مجمع انتخاباتی هیئت کاراته که در محل کار الماسی برگزار شد، نحوه پیشنهادات و رویکرد افراد نزدیک رئیس جدید در خصوص چینش کادر اجرائی هیئت به نحوی پیش رفت که همانند سابق تنها به افرادی توجه شد که به قول معروف حساب خود را سال‏ها پس دادند؛ یعنی نه تنها از پتانسیل بزرگ نیروی انسانی کاراته کردستان که بالغ بر هفت هزار نفر است، استفاده نشد، بلکه در بر همان پاشنه نامیمون قبل چرخید که افرادی خودی و برخی بیگانه و غیرخودی خوانده شدند. در مجمع انتخاباتی بایستی اعضای هیئت رئیسه نیز معرفی می‏شدند تا رأی اعتماد اعضای مجمع را به‏دست آورند اما به دلیل انجام نگرفتن مراحل تأئید صلاحیت برخی از افراد موردنظر، این امر به مجمع بعدی موکول شد. هرچند که طبق آئین‏نامه بایستی حداکثر تا 4 ماه پس از انتخاب رئیس هیئت، انتخابات هیئت رئیسه نیز برگزار می‏شد اما تکرار داستان چندساله تغییر مدیرکل سابق ورزش و جوانان که بارها باعث فرسایش بدنه ورزش کردستان شد همراه به عوامل دیگری باعث شد تا به‏جز دبیر هیئت و خزانه‏دار که با حکم سرپرستی مشغول به‏کار شدند، هیئت کاراته کردستان بدون اعضای هیئت رئیسه باقی بماند.
هرچند عدم معرفی و انتخاب اعضای هیئت رئیسه امری غیرقانونی و خلاف متن صریح آئین‏نامه ابلاغی وزارت ورزش و جوانان بود، اما عدم همراهی رئیس سابق هیئت کاراته در سمت معاونت ورزش بانوان اداره کل، تغییر و تحول در مدیرکلی ورزش و جوانان استان (سرپرستی و سپس ابلاغ رسمی و انتضابات معاونین) همراه با بی‏توجهی فدراسیون کاراته باعث شد تا توجیه عامه‏پسندی برای عدم تشکیل ساختار قانونی هیئت کاراته جور شود.
براساس آئین‏نامه جدید هیئت‏های ورزشی، رؤسای کمیته‏های اجرائی هیئت استان و نیز رؤسای هیئت‏های شهرستانی بایستی پس از تائید اکثریت اعضای هیئت رئیسه (حداقل 4 از 7 نفر) احکام رسمی خود را از ریاست هیئت کاراته دریافت کنند؛ اما به دلیل کم‏کاری‏های همه‏جانبه و عدم برگزاری مجمع انتخاباتی هیئت رئیسه، تمامی رؤسای شهرستان‏ها در سمت خود ابقا و همراه با مسئولین کمیته‏های استان با احکام سرپرستی (تا پایان خرداد ماه 1402) منصوب شدند. علیرغم اینکه در تابستان سال 1402 هم هیچ ابلاغ جدیدی برای مسئولین کمیته‏های هیئت استان صادر نشد و حتی چند کمیته نیز بدون مسئول مانده بود، امورات هیئت با همکاری چند نفر از اعضای ثابت انجام می‏شد تا اینکه مسئولین کمیته‏های مربیان و داوران هردو در اقدامی هماهنگ استعفای خود را در شبکه (گروه) مجازی و رسمی هیئت اعلام کردند.
باید پذیرفت که حضور حمید ویسی پیشکسوت نام‏آشنا و دلسوز کاراته کردستان به عنوان دبیر هیئت کاراته همراه با همکاری سمیه خدامرادی به عنوان نایب رئیس و مسئول دفتر هیئت استان باعث شد تا حداقل امور روتین و ساختار اداری هیئت استان علیرغم عدم حضور فیزیکی و ایفا نکردن کامل نقش رئیس جدید هیئت استان، سروسامان قابل قبولی پیدا کرد. خدامرادی که سابقه نایب رئیسی هیئت کاراته در دوره ریاست موفق سوداگری را داشت و در سال‏های اخیر نیز به عنوان نایب رئیس هیئت تیراندازی با کمان استان فعالیت می‏کرد، در کنار تجربه و حتی حمایت مالی دبیر باتجربه هیئت استان باعث شد تا ضعف هیئت جدید در استفاده متوازن از پیشکسوتان و جوانان فعال و تحصیلکرده و به میدان آوردن نیروی تازه به بدنه هیئت، زیاد به چشم نیاید. هر مشکل و ایرادی که چه در قالب انتقاد و چه مشاوره افراد نزدیک به هیئت (مانند نگارنده) به نحوه عملکرد الماسی وارد می‏آمد، ابتدا به نوپایی هیئت جدید و سپس عدم تشکیل کامل ساختار هیئت کاراته به‏دلیل تعویق انتخابات هیئت رئیسه و نقش آن‌ها در انتصابات و تصمیمات کلان هیئت ارجاع شده و به محاق عدم پاسخگوئی رفت.
انتخاب مجدد سرپرستان کمیته‏های مربیان و داوران به عنوان پایه‏های اصلی هیئت کاراته نشان داد که تجربه سیاسی الماسی بر سبقه ورزشی او غالب است؛ چراکه وی نه‏تنها از ظرفیت مغفول‏مانده جامعه بزرگ کاراته استفاده نکرد، بلکه فردی را به ریاست کمیته مربیان منصوب کرد که خود همچنان به عنوان ورزشکار در سطح اول قهرمانی و تیم‏های ملی حضور دارد و باتوجه به اشتغال وی به عنوان مربی و معلم ورزش، علی‏القاعده زمان و توان لازم را برای امر خطیری چون مدیریت مربیان استان که افرادی بسیار کارکشته، باتجربه و فنی را داراست، ندارد. کیوان بابان که خود به این امر واقف بوده و هست، حتی استعفای کتبی خود را در سال جدید به دفتر هیئت استان تحویل داد، اما عدم شناخت یا شاید چشم‏پوشی غیرمنطقی الماسی نسبت به سایر نیروهای استان باعث شد تا همچنان این کمیته نیز کج‏دار و مریض همچون سایر کمیته‏ها فقط در چند اسم و احکام کاغذی خلاصه شود. در کمیته داوران نیز فردی مسئولیت گرفت که نه‏تنها درجه داوری آسیایی او سال‏هاست باطل شده بلکه حدود دو دهه حضور وی به عنوان نایب‏رئیس کمیته داوران، نشان داد که وی با تبعیض منفی به نفع شاگردان خود و گماشتن آن‌ها در قضاوت مسابقات استانی، نه‏تنها باعث عدم برقراری عدالت در رقابت‏های بانوان شده، بلکه غرور کاذب و خودبرتربینی وی باعث شده تا در عمل از ارتقا و پیشرفت سایر بانوان در امر داوری جلوگیری شود. نمونه خودمحوری و ناکارآمدی سرپرست جدید کمیته داوران در برگزاری چند مسابقه و نقش منفی وی در ارتقای داوری اسفندماه 1403 سنندج بروز پیدا کرد؛ با انتصاب شورای داورانی که سال‏هاست از قضاوت حتی در استان و شهرستان دور بودند، اثبات شد و با عدم استفاده از داور مریوانی در شورای داوران استان که اخیراً در مسابقات آسیای مرکزی درجات داوری آسیایی خود را دریافت کرد، به اوج خود رسید.
الماسی تصور می‏کند به سبک مدیران دولتی که با ریاست بر ارگانی که دارای ساختار تشکیلاتی ثابت، منظم و نیروی انسانی باتجربه و در استخدام سازمانی است، می‏تواند به شیوه دستوری و از بالا به پایین اعمال قدرت و نظر کند؛ غافل از اینکه هیئت‏های ورزشی نهادهای صنفی و غیردولتی هستند که بایستی با شناخت از ظرفیت‏های درونی و بیرونی استان و به‏ویژه استفاده از خرد جمعی و جلب مشارکت طبقات و طیف‏های مختلف هر رشته ورزشی، به برنامه‏ریزی و اجرای عملیات متناسب با اهداف ورزشی و در چارچوب قوانین پرداخت. شاید تنها نقطه‏قوت رئیس هیئت کاراته فن‏بیان و سخنوری است که مختص سیاسیون و به‏ویژه مدیران دولتی در کشورهای جهان سومی است که بازی با کلمات را در راستای تهییج و کنترل احساسات مخاطب به‏کار گرفته و هرگونه نقد علمی را با کلمات پرطمطراق و وعده‏های شیرینی که معلوم نیست کی و با چه منابعی به‏دست خواهد آمد، پاسخ می‏دهند.
در نقد عملکرد هیئت کاراته کردستان می‏توان بسیار گفت؛ اما به‏طور خلاصه در بخش قهرمانی باز هم چون سال‏های گذشته بابان و کاظمی تنها مدال‏آوران مسابقات قهرمانی کشور هستند و چند تک‏مدال در مسابقات کاراته وان (که به صورت آزاد و 4 بار در سال برگزار می‏شود) و یکی 2 نفر دعوت‏شده به اردوهای تیم ملی، هیچ توفیق خاصی که نشانگر نقش هیئت استان در کسب عناوین باشد، به دست نیامده است. حضور تیم‏هایی در لیگ‏های مختلف آزاد و کنترلی نیز نه‏تنها با تلاش و هزینه مستقیم مربیان و خود ورزشکاران صورت گرفته، بلکه چون سال‏های گذشته تنها در حد شرکت در مسابقات بوده و همگی تیم‏ها با کمترین امتیازات در دور اول مسابقات حذف شدند. در مسابقات سبکی نیز که تمامی زحمات از آماه‏سازی تا اعزام و کسب مدال‏های مختلف به‏عهده خود مربیان و نمایندگان سبک‏های مختلف است که متأسفانه جز ایجاد حس کاذب قهرمانی در ورزشکاران و عدم پیشرفت آن‌ها در مسابقات فدراسیونی همراه با ارضای حس دیده شدن باشگاه‏ها و مربیان مختلف در نظر عموم جامعه، هیچ خروجی حرفه‏ای ندارد. در بخش همگانی نیز جمعیت بیمه‏شده کاراته کردستان همچنانا حول و حوش هفت هزار نفر باقی مانده و نه‏تنها هیچ توفیقی در افزایش کمیت تعداد ورزشکاران به‏دست نیامده، بلکه روزبه‏روز به نارضایتی ورزشکاران در خصوص ساماندهی باشگاه‏های ورزشی و گلایه مربیان در بی‏برنامگی هیئت استان افزوده می‏شود.
هیئت استان کردستان که در آغاز سال جاری و بدون حضور نماینده فدراسیون به عنوان رئیس مجمع، بالاخره اعضای هیئت رئیسه خود را شناخت، بایستی پس از یک‏سال و نیم به شناختی کامل از ظرفیت‏ها، فرصت‏ها و تهدیدهای خود می‏رسید چراکه حتی بر اساس آزمون و خطا هم شده، فرصت کافی داشته تا حداقل در نحوه انتخاب و انتصاب افراد، منطقی و اصولی رفتار کند. علیرغم اینکه بارها در خصوص هیئت‏های کاراته شهرستان‏ها بحث و انتقاداتی وجود داشته است، اما انفعال و بی‏تفاوتی هیئت کاراته استان کردستان درخصوص هیئت کاراته سنندج که نیمی از جمعیت کاراته استان را در خود جای داده، جای تأمل دارد. طبق قانون و بر اساس آئین‏نامه هیئت‏های ورزشی، رئیس هر هیئت ورزشی در شهرستان‏ها به پیشنهاد مدیر اداره ورزش و جوانان آن شهرستان، پس از تائید اعضای هیئت رئیسه استان و با حکم رئیس هیت کاراته استان منصوب می‏شود؛ و در خصوص هیئت کاراته شهرستان سنندج، فردین ورمقانی رئیس اداره ورزش و جوانان، الماسی را مسئول معرفی چندباره وفایی به این سمت می‏داند درحالیکه رئیس هیئت کاراته نیز که گویا هیچ برنامه‏ای برای شهرستان‏های ده‏گانه خود ندارد، تا پیش از این ورمقانی را مسئول و حامی رئیس هیئت شهرستان سنندج دانسته و نقش خود را تنها به تائید نظر وی فرو کاسته است.
متأسفانه علیرغم حدود شش ماه از تائید و حضور اعضای هیئت رئیسه کاراته کردستان که طبق قوانین جدید نقش پررنگی در تصمیمات و خط مشی هیئت استان دارند، ایشان نیز طبق عادت و بر روال آئین‏نامه گذشته، تنها نقش سوری و تائیدکننده صرف دستورات رئیس هیئت کاراته را دارند و گویا تکالیف قانونی خود را با امضای صرف صورتجلسه‏های هیئت استان ترک و به دبیر رئیس هیئت واگذار کرده‏اند. به جز الماسی و ویسی به عنوان رئیس و دبیر هیئت استان، شیخ‏احمدی به عنوان خزانه‏دار، خدامرادی نایب رئیس، فروتن به عنوان خبره ورزشی و میمنت و صادقی به عنوان اعضای هیئت رئیسه کاراته استان کردستان رأی اعتماد اعضای مجمع کاراته را جلب کردند که طبق قانون و بر حسب اخلاق و وظایف قانونی بایستی پاسخگوی اقدامات رئیس و کادر اجرائی هیئت کاراته کردستان باشند.
عملکرد حدود 20 ماه صدارت الماسی بر هیئت کاراته کردستان که در شش ماه اخیر حضور هیئت رئیسه را نیز در کنار خود داشته و زمان کافی هم برای شناخت فضای کلی کاراته استان و هم شناساندن توانایی و ظرفیت خود به جامعه کاراته را داشته است می‏توان در مسابقات اخیر قهرمانی استان که 11 و 12 مرداد ماه در شهرستان مریوا ن برگزار شد، خلاصه کرد. این مسابقات پس از حدود شش ماه تعویق، بالاخره روز پنج‏شنبه گذشته در بخش دختران برگزار شد که علاوه بر بی‏نظمی شدید در ثبت نام، اسکان و برگزاری، با مشکلات فاحش داوری روبرو شد که در نبود ویدئوچک اعتراضات مکرر مربیان را نیز بی‏نتیجه گذاشت. علاوه بر سطح بسیار پایین مسابقات که اغلب شرکت‏کنندگان آن در رده‏های سنی زیر 14 سال و رده‏های کمربند رنگی (مسابقات غیرحرفه‏ای) و به‏صورت جشنواره‏ای حضور داشتند، در رده‏های سنی بالاتر (مسابقات کمربند قهوه‏ای/مشکی) که جنبه حرفه‏ای و قهرمانی دارد نیز حتی اسکوربورد استاندارد هم وجود نداشت تا ورزشکاران ضمن اطلاع از امتیازات و اخطارهای خود حین مسابقه توانایی مدیریت زمان رقابت خود را داشته باشند. اوج بی‏نظمی این مسابقات که حتی در فضای مجازی و مجامع کاراته کشور هم بازتاب گسترده‏ای داشت، ادامه مسابقات بانوان تا ساعت 3 بامداد روز بعد است که خلاف تمامی اصول ورزشی و قانونی است.
در بخش آقایان هم که صبح روز جمعه برگزار شد، علاوه بر تکرار همه مشکلات مسابقات بانوان، افراد غیرداور و حتی نوجوانان ورزشکار به عنوان میز جدول کنترل کرنومتر و تابلوی دستی امتیازات را برعهده داشتند که طبق قوانین بایستی توسط داوران رسمی یا خود مسئولین برگزار مسابقات انجام می‏گرفت. مسابقات روز دوم (آقایان) هم علیرغم اینکه در سه تاتامی برگزار شد، ساعت 11 و نیم شب به پایان رسید؛ این درحالیست که طبق بخشنامه سال گذشته فدراسیون کاراته، هیچ مسابقه‏ای در تمامی سطوح نباید بیش از ساعت 9 شب ادامه پیدا کند. حال باید دید هیئت کاراته استان کردستان که هرگز کارنامه قابل قبولی طی این مدت نداشته و تنها به انجام امور روتین اداری (صدور احکام کمربند، نامه‏نگاری و …) و برگزاری مسابقات که صرفاً جنبه درآمدزایی داشته، در مجمع سالانه پیش رو می‏تواند جوابگوی اعضای مجمع عمومی باشد یا خیر؟
متأسفانه هیئت کاراته استان کردستان هیچ برنامه‏ای در هیچ سطحی از ورزش شهرستان، همگانی یا قهرمانی نداشته و حتی تاکنون نتوانسته تقویم ورزشی سالیانه خود را تنظیم و منتشر کند و همان پیش‏بینی که نگارنده به عنوان مشاور رئیس هیئت کاراته اعلام کردم، اتفاق افتاد؛ این هیئت در میانه دوره چهارساله خود تنها توانسته ساختار اولیه یک هیئت ورزشی را که در دوره قبل نابود شده بود را آن هم به‏صورت حداقلی بازیابی کند. قطعاً باتوجه به ظرفیت بالای کاراته کردستان و نگاهی به جایگاه و سطح استان‏های همجوار چون کرمانشاه، ایلام، همدان و… استان کردستان نه در حوزه زیرساختی و مدیریت منابع انسانی و نه در بخش قهرمانی همچون کسب مدال در مسابقات فدراسیونی و حضور منجر به اعزام در تیم‏های ملی نه توفیقی داشته و نه برنامه‏ریزی مدونی برای آن دارد. هیئت کاراته کردستان همچون بسیاری هیئت‏های قبلی درحال تکرار و درجا زدن است و همچنان خود را دلخوش به مسائل بدیهی و اولیه چون برگزاری مسابقات و انجام وظایف قانونی اداری کرده است. توسعه زیرساخت‏های ورزشی همچون خانه کاراته (سالن اختصاصی با ظرفیت برگزاری اردوها و مسابقات) که باعث توسعه همگانی و ایجاد ظرفیت برای بخش قهرمانی از طریق میزبانی مسابقات کشور و نظم مطلوب رقابت‏های استانی ‏می‏شود و استفاده از نیروهای فعال، جوان و تحصیلکرده در کنار پیشکسوتان و افراد باتجربه، نیازمند زحماتی بیش از این است. اما متأسفانه هیئت کاراته استان نه فقط به نسل نو و افراد فراموش‏شده فرصت فعالیت و نمایش توانایی خود را نداده، بلکه در هر تغییر و تحولی باز هم به افرادی که سال‏هاست حساب خود را پس داده‏اند، رجوع کرده است؛ و اتفاقاً همین افراد نیز با غرور کاذب و بی‏مهارتی در کار گروهی به تکرار عاداتی که دوره آن‌ها منقضی شده، پرداخته و در بلندمدت هم حرفی برای گفتن نداشته‏اند که ورزشی چنین پرمخاطب و ریشه‏دار به چنین وضعی رسیده است.
باید دید حالا که نایب‏رئیس هیئت استان نیز اخیراً از سمت مدیردفتری هیئت کناره‏گیری کرده، مسئولین دو کمیته مسابقات و استعدادیابی عملاً هیچ فعالیتی ندارند -و تنها به‏دلایل شخصی استعفا نداده‏اند- و حضور چند کمیته هم که فقط در حد اسم و عنوان بوده و حکمی دریافت نکرده‏اند، دبیر هیئت کاراته تا کی می‏تواند به‏تنهایی امور حداقلی هیئتی بزرگ چون کاراته را تنها با زحمت و دوندگی و با روش‏های قدیمی به پیش ببرد؟ در پایان به عنوان فردی که در ریاست دکتر الماسی بر هیئت کاراته نقش داشته و طی حداقل یک‏سال ابتدایی هیئت جدید، تمام تلاش خود را چه در جایگاه مشاور و چه در امور اجرائی به عنوان یاری‏گر تمامی کمیته‏های اجرائی استان کردستان [و نه سمت رسمی] انجام داده‏ام، از اهالی کاراته کردستان بابت ناتوانی در تغییر رویه سیاسی و مدیریت دولتی -آن‏هم از نوع جهان‏سومی- به رویه‏های علمی و کارآمد ورزشی در کاراته استان کردستان در جهت تصحیح انتخاب و حمایت غلط خود، عذرخواهی می‏کنم.

هوشیار شریعتی