نویسنده: فرهاد شیری

حضور همراه با موفقیت در عرصه های مختلف ورزشی برای هر فردی اعم از ورزشکار و مربی تا داور و قهرمان نیازمند داشتن اراده، همت مضاعف و برنامه ریزی برای رسیدن به قله است، چه بسا افرادی که نه تنها در عمل بلکه در علم ورزش نیز سرآمد منطقه و کشور بوده و مصداق عینی خواستن و توانستن هستند.
عرفان شکیبا را می‌توان نمونه بارز اراده همراه با تلاش و پشتکار مثال زدنی نام برد، جوان 26 ساله سنندجی که از زمان تحصیل در هنرستان تندرستی تصمیم به ارتقا و پیشرفت در زمینه علمی ورزش را گرفت و در کنار آن با توجه به هندبالیست بودن، در وادی قضاوت و داوری هندبال وارد شد و از قضا در هر دو عرصه نیز به موفقیت‌های قابل تحسین و تقدیری دست پیدا کرد.
وی توانست بعد از اخذ لیسانس تربیت بدنی، کارشناسی ارشد را با گرایش آسیب شناسی ورزشی و حرکات اصلاحی در دانشگاه بوعلی سینا به پایان برساند و سپس علی رغم قبولی در مرحله اول آزمون کنکور دکترا در سال اول اما در مرحله دوم و مصاحبه نتوانست به دانشگاه مدنظرش راه پیدا کند! عرفان ناامید نشد و تلاش کرد و امسال در یکی از سخت‌ترین گرایش‌های تحصیلی یعنی حرکات اصلاحی دانشگاه تهران موفق به کسب رتبه اول شد بنام اولین کردستانی با چنین رتبه ای در مقطع دکترا مشغول به تحصیل شد.
همان‌طور که اشاره شد عرفان شکیبا در داوری هندبال نیز موفق به کسب مدارج عالی شد و هم اکنون به همراه صلاح کریمیان دیگر داور سنندجی در لیگ برتر کشور قضاوت می‌کنند.
فرصتی ایجاد شد تا با یکی از چهره های اخلاق مدار ورزشی و جوان آینده دار در حوزه علوم ورزشی گفتگویی داشته باشیم و بیشتر با او آشنا شویم.
ورزش را از چه سالی و با چه رشته ورزشی شروع کردید؟
وقتی که 10 ساله بودم در مدرسه رشته های مختلف را بازی می‌کردم اما به دلیل جذابیتی که هندبال داشت جذب این رشته شدم و آقای عبداله احمدی به عنوان اولین مربی من، تشخیص داد برای هندبال مستعد هستم و من هم این رشته را انتخاب کردم و زیر نظر مربیان چون بختیار احمدی، جمال قادریان زاد و سعید مردوخی هندبال را ادامه دادم.

به عنوان بازیکن هندبال در مسابقات کشوری حضور داشته‌اید؟
بله، در رده سنی نوجوانان و جوانان و تیم آموزشگاهی با تیم منتخب استان چندین سال در مسابقات منطقه ای و کشوری حضور داشته‌ام بعد از به علت ورود به عرصه داوری بازی در هندبال را کنار گذاشتم.

چه شد که داوری هندبال را انتخاب کردید؟
سال 92 یک دوره داوری هندبال به مدرسی سید ظاهر ابراهیمی و هیوا کابله سوری در سنندج برگزار شد که من هم به علت علاقه ای که به داوری داشتم به همراه صلاح کریمیان در این دوره حضور پیدا کردیم و برای اولین بار سال 94 رقابت‌های دسته دو باشگاه‌های کشوری را با درجه سه داوری قضاوت کردیم، سال 96 در خرم آباد موفق به اخذ داوری درجه دوم شدیم، سال 98 در گچساران دوره داوری درجه یک را طی کردیم و بالاخره سال 1401 مدرک داوری ملی را در اصفهان اخذ کردیم.
شرایط کسب مدرک داوری بین‌المللی هندبال چگونه است؟
هر ساله فدراسیون هندبال آسیا دوره بین‌المللی را برگزار می‌کند که به هر کشور چند سهمیه می‌دهد و در ایران هم از افراد واجد شرایط آزمون می‌گیرند و نفرات برتر را به این دوره ها اعزام می‌کنند که امیدواریم روزی نوبت ما هم برسد بتوانیم مدرک بین‌المللی داوری هندبال را کسب کینم.

اولین قضاوت خارج از استان خود را به یاد دارید؟
بله، سال 94 بود در مسابقات منطقه ای نوجوانان به میزبانی شهرستان جوانرود قضاوت کردیم و سال بعد هم در رقابت‌های منطقه ای جوانان داور بودیم که ناظر مسابقات مصطفی بابا ملکی ما را به فدراسیون جهت قضاوت مسابقات کشوری معرفی کرد. در همان سال رقابت‌های کشوری دسته دوم هندبال را در خرم آباد قضاوت کردیم و بعد از آن در گردونه مسابقات کشوری و لیگ قرار گرفتم و این امر هم تا کنون ادامه دارد.

از چه سالی وارد داوری لیگ برتر شدید؟
من به همراه صلاح کریمیان سه فصل است در لیگ برتر هندبال سوت می‌زنیم و امسال هم از شش هفته لیگ در سه هفته بازی تیم‌ها را قضاوت کرده‌ایم. اما نکته قابل توجه اینکه سال گذشته در لیگ برتر نوجوانان 17 بازی را سوت زدیم که یک رکورد محسوب می‌شد.

مهم‌ترین داوری که انجام داده‌اید؟
در اکثر مسابقات متمرکزی که حضور داشته‌ایم بازی فینال را قضاوت کرده‌ایم اما سال گذشته مسابقه فینال نوجوانان کشور که بین دو تیم دهدشت و اصفهان بود یکی از مهم‌ترین داوری‌های ما بود.

به عنوان مسئول کمیته داوران هیأت هندبال کردستان از وقتی که این مسئولیت را قبول کرده‌اید، داوری هندبال استان نسبت به گذشته چه تغییری کرده است؟
حدود دو سال است این مسئولیت را بر عهده داریم که در این مدت تلاش کردیم هم تعداد داوران و هم سطح کیفی داوران هندبال استان را ارتقاء دهیم، در گذشته اکثر داوران هندبال در سطح استان فعال بودند یعنی فقط در این سطح رقابت‌ها قضاوت می‌کردند و هیچ کاری برای به روز کردن داوران انجام نشده بود، بعد از قبول مسئولیت کمیته داوران با الگو گرفتن از استان اصفهان ما هر هفته یک روز را به عنوان سه شنبه داور هندبالی گذاشته‌ایم که داوران ما با تمرین کار عملی قضاوت را انجام می‌دهند نکات به روز داوری را به آن‌ها انتقال می‌دهیم. سال گذشته کلاس داوری درجه سه هندبال را برگزار کردیم و با استقبال شهرستان‌ها مواجه شد به طوری که از بانه که تا کنون داور در بخش بانوان نداشتیم چند نفر بانه ای در کلاس حضور داشتند.

در حال حاضر چند داور فعال هندبال در استان داریم؟
یکی از اقدامات ما تمرکز زدایی داوران از مرکز استان بود که تا حدودی موفق عمل کردیم در چند شهرستان کوبل داوری داریم، در حال حضور 4 کوبل داوری آقایان و 4 کوبل در بخش بانوان در استان فعال هستند و چون برخی هیأت های شهرستانی ساماندهی نشده‌اند و هیأت فعالی ندارد نتوانسته ایم داوران این شهرستان‌ها را فعال کنیم برای نمونه مریوان و سقز باید کوبل داوری داشته باشد اما متأسفانه چون هیأت هندبال فعالی ندارند در نتیجه فاقد داروی هستند.

در مورد کوبل داوری هندبال صحبت کنید.
داوری در هندبال نسبت به رشته های دیگر متفاوت است. 2 نفر که به عنوان کوبل داوری انتخاب می‌شوند در همه مسابقات با هم هستند و شما نمی‌توانید در مسابقه دیگر یکی از آن‌ها را تغییر دهید! یعنی کوبل شکسته نمی‌شود حتی در تشکیل کوبل داوری اولویت اصلی این است که آن 2 نفر دوقلو یا همسایه یا در نهایت هم شهرستانی باشند یعنی کوبل داوری هندبال نداریم که 2 نفر از 2 شهرستان متفاوت باشند.

حضور تیم هم استانی برای داوران هندبال مفید است یا مضر؟
شاید اکثر افراد بگویند این امر بی تأثیر است اما به نظر من تیم هم استانی در مسابقات برای داوران آن استان مانع است به طور مثال ما در اصفهان داوران بسیار خوبی داریم اما چون سه تیم اصفهانی در لیگ برتر حضور دارند عملاً آن‌ها در هفته سه بازی لیگ را از دست می‌دهند و یا همین مسابقات مرحله رفت لیگ دسته یک که در سنندج برگزار شد به خاطر حضور نماینده استان ما نتوانستیم در این رقابت‌ها قضاوت کنیم. اما با این اوصاف حضور نماینده استان در لیگ‌های کشوری برای پیشرفت هر رشته ورزشی لازم و ضروری است.

به نظر شما یک داور هندبال چه ویژگی باید داشته باشد؟
به نظر من دانستن زبان انگلیسی برای داوران یک شرط مهم است که بتوانند علم خود را به روز کند، آمادگی جسمانی بالا یکی دیگر از شاخص‌های مهم داوری است آشنایی با علم روانشناسی جهت برقراری ارتباط با بازیکنان و داشتن تحصیلات دانشگاهی هم از ویژگی‌های یک داور خوب هندبال می‌تواند باشد.

چه خاطرات تلخ و شیرینی از داوری دارید؟
اولین مسابقاتی که با مدرک داوری درجه سه لیگ دسته دوم را قضاوت کردیم و همچنین سوت زدن مسابقات فینال از خاطرات شیرین داوری ما است. اما سال گذشته در مسابقات لیگ جوانان کشور در همان دقیقه اول بازی اتفاقی افتاد که یکی از بازیکنان از ناحیه سر دچار خونریزی شد تا آخر بازی در فکر سلامتی آن بازیکن بودیم به همین علت تمرکز لازم را نداشتیم در نهایت نتوانستیم قضاوتی خوبی انجام دهیم که خاطره تلخی را برای ما رقم زد.

هدف نهایی شما در داوری هندبال؟
قضاوت در مسابقات بین‌المللی و جهانی هدف نهایی من است.

به نظر شما وضعیت کلی هندبال استان چگونه است؟
هر چند در حال حاضر نیروهای جوانی در هندبال استان فعالیت می‌کنند اما به نظر من کمبود نیرو یکی از مشکلات اصلی هندبال کمبود نیروی انسانی است. افرادی هستند به ظاهر فعال اما از دور ایستادند فقط نظر می‌دهند یعنی عملاً هیچ کاری انجام نمی‌دهند و اکثر نظرات آن‌ها مخرب است در کنار آن هم اکثر هیأت های شهرستانی غیر فعال هستند و در مسابقات استانی حضور پیدا نمی‌کنند که این یک معضل است باید چاره ای برای حل آن پیدا کرد.

به نظر شما چرا اکثر هیأتهای شهرستانی هندبال فعال نیستند؟
برخی از شهرستان‌ها به علت نبود سالن، سانس تمرین و عدم همکاری اداره ورزش و جوانان شهرستان‌ها غیر فعال هستند که باید اداره ورزش آن شهرستان توجه ویژه برای حل این مشکل داشته باشند. اما با وجود رئیس هیأتی چون عرفان سعیدی آینده خوبی در انتظار هندبال استان است

سخن پایانی؟
از شما تشکر می‌کنم که این بستر را فراهم کردید که صحبت‌های ما به مسئولین برسد. ما در استان استعدادهای فراوانی در همه رشته های ورزشی داریم که اگر مسئولین حمایت کنند شاهد اتفاقات مثبتی حوزه ورزش استان خواهیم بود. از عرفان سعیدی رئیس تلاشگر هیأت هندبال تشکر می‌کنم و از اداره کل ورزش جوانان درخواست می‌کنم حامی رشته جذاب هندبال باشند تا بتوانیم بیشتر از گذشته نام هندبال کردستان را در کشور مطرح کنیم.