نویسنده: فرهاد شیری

اهمیت و توسعه ورزش همگانی به عنوان زیربنای سلامت عمومی جامعه یکی از وظایف هیأت ورزش‌های همگانی است. برای آشنایی بیشتر با فعالیت‌های هیأت همگانی کردستان و چالش‌های پیش روی این هیأت با ساسان اسعدی، رئیس هیأت ورزش همگانی استان که بیش از 6 سال است این مسئولین را بر عهده دارد، مصاحبه ای انجام داده‌ایم.
در این گفت‌وگو، ساسان اسعدی، رئیس هیأت ورزش همگانی استان کردستان، از جهش قابل توجه استان به رتبه ششم کشور در تیپ بندی فدراسیون خبر داد، وی ضمن تشریح تنوع ورزش‌های تحت پوشش هیأت (شامل بیش از ۳۰ کمیته)، به چالش‌های اصلی پیش رو شامل نبود بودجه اسپانسر، عدم هماهنگی دستگاه‌های اجرایی و راهکارهای برون‌رفت از این موانع، از جمله همکاری با شهرداری‌ها و استفاده از سامانه‌های ملی پرداخت. اسعدی بر ضرورت فرهنگ‌سازی جامع با مشارکت تمام نهادها برای ارتقای سلامت عمومی تأکید داشت.

هیأت ورزش همگانی چه ورزش‌هایی را تحت پوشش قرار داده است؟
در حال حاضر، بسیاری از مردم ورزش همگانی را تنها به پیاده‌روی و ورزش صبحگاهی محدود می‌دانند؛ در حالی که ما در حوزه هیأت همگانی، بیش از سی کمیته فعال داریم. ورزش سالمندان، ورزش کودکان، یوگا، و کراس‌فیت تنها نمونه‌هایی از زیرشاخه‌های تحت پوشش ما هستند.

کدام کمیته‌ها در هیأت همگانی فعال‌تر هستند؟
کمیته «ورزش روزانه» که شامل ورزش صبحگاهی و عصرگاهی است، به همراه کمیته‌های یوگا، ورزش سالمندان، بازی کودکان، تلاش، مینی فوتبال، و ورزش آتش‌نشانان از جمله فعال‌ترین کمیته‌های ما محسوب می‌شوند.

کدام شهرستان‌ها در بحث ورزش همگانی فعالیت بیشتری دارند؟
در زمینه ورزش پیاده‌روی، دو شهرستان بانه و مریوان نه تنها سرآمد استان، بلکه نمونه‌ای ملی هستند. شهرستان‌های دیگر استان باید این دو شهر را الگو قرار دهند، زیرا پیاده‌روی هزینه‌ای ندارد و تنها نیازمند آموزش اولیه نحوه صحیح حرکت و تنفس توسط یک مربی است. به طور کلی از فعالیت همه هیأت‌های شهرستان‌ها رضایت داریم، اما بانه، دهگلان و قروه فعالیت چشمگیری داشته‌اند. از هیأت سنندج به عنوان مرکز استان انتظار بیشتری داریم. در حال حاضر بیش از ۲۵ ایستگاه ورزش صبحگاهی فعال در سنندج داریم و از مسئولین شهرداری بابت احداث این ایستگاه‌ها تشکر می‌کنم. همچنین، «گذرهای ورزش» که توسط شهرداری شامل زمین‌های فوتبال، بسکتبال، والیبال، تنیس و… احداث شده‌اند، می‌توانند مکانی عالی برای کشف استعدادهای ورزشی باشند.

وظیفه هیأت همگانی در قبال ایستگاه‌های ورزش صبحگاهی چیست؟
در سطح کشور، احداث و فراهم کردن زیرساخت‌های ورزش همگانی بر عهده شهرداری‌هاست و وظیفه هیأت همگانی آموزش مربیان است. متأسفانه ما بودجه‌ای برای کمک مالی یا تجهیز ایستگاه‌ها در اختیار نداریم. در حال حاضر بیش از ۳۰ ایستگاه ورزش روزانه در استان فعال است و طبق برنامه، قرار است این ایستگاه‌ها در ۳۰۰ پارک سطح استان راه‌اندازی شوند که نیازمند کمک مالی و تجهیزاتی دستگاه‌های اجرایی استان هستیم. همچنین، به دلیل عدم وجود اسپانسر در استان کردستان، برآورده کردن خواسته‌های مالی جامعه ورزش همگانی بسیار دشوار است. در حال حاضر به دنبال انعقاد تفاهم‌نامه‌ای با شهرداری‌های استان برای کمک و توسعه ورزش همگانی هستیم.

در فصل سرما، فعالیت ایستگاه‌ها به دلیل نبود سالن کاهش می‌یابد؛ هیأت همگانی چه اقدامی برای حل این مشکل انجام داده است؟
طبق آیین‌نامه وزارت ورزش و جوانان، آزاد‌سازی سالن‌های چندمنظوره برای فعالیت رایگان ایستگاه‌های ورزش روزانه باید اجرا شود، اما ماده ۸۸ (اجاره سالن‌های ورزشی) مانع کار ما شده است. نیاز است اداره کل ورزش و جوانان، مستأجران سالن‌ها را ملزم کند در فصل سرما، سانس‌های خالی (که معمولاً بدون مراجعه هستند) را به ایستگاه‌های ورزش روزانه اختصاص دهند. در سنندج، چند سانس در مجموعه ۲۲ گولان به این امر اختصاص یافته، اما ورزشکاران ورزش صبحگاهی تمایل چندانی به ورزش در سالن ندارند.
هیأت همگانی استان در ۹ ماهه اول سال جاری چه برنامه‌هایی اجرا کرده است؟
تا ابتدای دی‌ماه سال جاری، هیأت همگانی استان با کمک هیأت‌های شهرستانی، ۱۳۳ برنامه شامل جشنواره، مسابقات، اعزام و دوره‌های آموزشی را برگزار کرده است که ۳۳ مورد آن مربوط به دوره‌های آموزشی بود. از جمله این برنامه‌ها می‌توان به برگزاری چندین همایش بزرگ پیاده‌روی به مناسبت‌های مختلف، جام رمضان در رشته‌های مختلف، فوتبال ادارات استان، جشنواره بازی کودکان و برگزاری مجمع سالیانه هیأت همگانی اشاره کرد.

به نظر شما مشکل اصلی هیأت ورزش همگانی استان چیست؟
مشکل اصلی ما عدم هماهنگی دستگاه‌های اجرایی استان در بحث ورزش همگانی و عدم توجه کافی به این حوزه است. در استان‌های دیگر، استانداران مدیران کل امور اجتماعی و ستاد مبارزه با مواد مخدر را ملزم می‌کنند بودجه‌ای به ورزش همگانی اختصاص دهند؛ به عنوان مثال، مدیر کل امور اجتماعی استان زنجان اخیراً یک میلیارد تومان به هیأت همگانی اختصاص داده است. متأسفانه در استان کردستان، به جز اداره کل ورزش و جوانان، هیچ نهاد یا ارگان دیگری کمکی نکرده است، از مدیران جدید و قدیم دستگاه ورزش کردستان قدردانی می‌کنیم. ارگان‌هایی که بودجه مختص ورزش دارند، می‌توانند آن را در بخش همگانی صرف کنند. نیاز است جلسه‌ای با حضور استاندار کردستان و مسئولین دستگاه‌های اجرایی برگزار شود و نقش ورزش همگانی در سلامت جامعه و وظیفه هر دستگاه در قبال آن مشخص گردد. ما اگر اعتبار لازم را داشته باشیم، می‌توانیم در بحث اطلاع‌رسانی و آگاهی‌بخشی جامعه تلاش بیشتری کنیم.

فدراسیون طرح‌های کشوری سامانه‌ای در فضای مجازی اجرا می‌کند، مانند گامیران و ماوا؛ در این مورد توضیح دهید.
در حال حاضر دو سامانه «گامیران» و «ماوا» توسط فدراسیون طراحی شده است. در سامانه ماوا، (مرکز ایستگاه‌های ورزشی ایران) باید مشخصات کامل ایستگاه‌های ورزشی روزانه شامل آدرس، تعداد ورزشکاران و روزهای تمرین، ثبت شود. ما در سطح استان ۳۰۰ پارک داریم، اما تا کنون تنها ۳۱ ایستگاه (۱۹ مورد در سنندج، ۹ مورد در بانه، و هرکدام یک ایستگاه در سقز، مریوان و سروآباد) را ثبت کرده‌ایم! تعداد کم ثبت‌شده‌ها به این دلیل است که بسیاری از گروه‌های ورزشی ما یا در پارک‌ها تمرین نمی‌کنند یا مربی آموزش‌دیده و کارت‌دار ندارند. ما چندین دوره مربیگری ورزش روزانه، حتی رایگان، برگزار کرده‌ایم تا تعداد مربیان آموزش‌دیده افزایش یابد و نیازمند تلاش بیشتر هیأت‌ها و گروه‌های ورزشی شهرستان‌ها هستیم.
برای تشویق مردم به پیاده‌روی، فدراسیون طرح گامیران را که یک اپلیکیشن موبایل است، اجرا کرده که قدم‌ها و کالری مصرفی را می‌شمارد و برای آن جوایزی در نظر گرفته است. متأسفانه استقبال مردم استان کردستان از این طرح نسبت به استان‌های دیگر کمتر بوده است.

جایگاه هیأت ورزش همگانی نسبت به گذشته چه تغییری کرده است؟
خوشبختانه در سال‌های اخیر، ورزش همگانی استان روند رو به رشدی را طی کرده است. در آخرین رتبه‌بندی فدراسیون که استان‌ها در سه تیپ دسته‌بندی شده‌اند، استان کردستان در تیپ سوم، رتبه ششم کشور را کسب کرد که جهش قابل توجهی نسبت به سال‌های گذشته داشته‌ایم.

هزینه‌های هیأت از چه طریقی تأمین می‌شود؟
تمام هزینه‌های هیأت از طریق کمک اداره کل ورزش و جوانان و برگزاری کلاس‌های آموزشی تأمین می‌شود؛ فدراسیون کمکی به هیأت‌های استانی نمی‌کند. کادر اجرایی هیأت نیز به دلیل عشق و علاقه‌ای که به ورزش دارند، بدون هیچ چشمداشت مالی کمک‌حال ما هستند. دفتر هیأت همگانی استان، برخلاف اکثر هیأت‌های ورزشی، در اکثر روزهای هفته به مراجعین خدمات ارائه می‌دهد. اعضای هیأت، افراد علمی و توانمندی هستند؛ دبیر آقای مازیار خوش‌پیام، نایب رئیس خانم هادی، و اعضای هیئت رئیسه آقای کاوه میرانی و خانم طاهره کریمی هستند که قدردان همه آن‌ها هستم. جا دارد از خانم رضایی، مسئول کمیته آموزش هیأت ورزش همگانی، تشکر ویژه‌ای داشته باشم که شبانه‌روز پاسخگوی مراجعین هستند و اکثر کارهای هیأت را انجام می‌دهند.
سخن پایانی شما؟
آرزو دارم در طول هفته، زنگ ورزش عمومی در سطح استان برقرار شود تا همه افراد در هر شغل و صنفی، ساعت مشخصی را به ورزش اختصاص دهند. همچنین، اجرای طرح «یک روز بدون ماشین» در ماه، که همه را مجبور کند پیاده به محل کار خود بروند، می‌تواند بسیار مؤثر باشد. متأسفانه استقبال مردم کردستان از ورزش، به خصوص ورزش همگانی، نسبت به میانگین کشوری کمتر است. برای فرهنگ‌سازی و ترغیب مردم به ورزش سلامت، باید هزینه کنیم، اداره کل ورزش و هیأت ورزش همگانی به تنهایی قادر به ایجاد این فرهنگ‌سازی نیستند. صدا و سیما، رسانه‌ها و شهرداری‌ها نقش اساسی در ترویج ورزش همگانی و سلامت جامعه دارند.
نتیجه گیری :
رئیس هیأت ورزش همگانی استان کردستان، تصویری روشن از تلاش بی‌وقفه کادر اجرایی هیأت در شرایطی که با محدودیت‌های ساختاری و مالی جدی مواجه هستند، ترسیم می‌کند. هیأت ورزش همگانی کردستان با وجود موانعی نظیر عدم تخصیص بودجه مستقل توانسته است از نظر کمی و کیفی رشد چشمگیری داشته و در سطح کشوری جایگاه خوبی کسب کند و هدف‌گذاری برای پوشش ۳۰۰ پارک استان نشان‌دهنده عزم هیأت برای فراگیر ساختن ورزش است.
چالش اصلی و بزرگ‌ترین مانع توسعه ورزش همگانی، نه کمبود برنامه، بلکه عدم تحقق مسئولیت‌های دستگاه‌های اجرایی در تأمین زیرساخت و اعتبارات مالی است. موفقیت نهایی ورزش همگانی در گرو ورود مستقیم استاندار و الزام سایر ارگان‌ها برای تخصیص منابع و فرهنگ سازی است.