بازیهای المپیک یا المپیاد ورزشی به جشنواره ی ورزشی ای گفته می شود که به عقیده باستان شناسان و تاریخ نویسان در یونان باستان برگزار می¬ گردید و در اواخر قرن ۱۹ میلادی از نو احیا شد. در دوران مدرن، تا دهه هفتاد قرن بیستم میلادی شرکت کنندگان حتماً می بایست ورزشکاران غیر حرفه ای می بودند؛ ولی در طی دهه هشتاد قرن بیستم، درها به روی ورزشکاران حرفه ای هم باز شد. بعد از گذشت سال ها از احیا شدن، المپیک تبدیل به معتبرترین و بزرگترین رویداد ورزشی در سراسر جهان شده است. برای حضور در مرحله نهایی این مسابقات و کسب حد نصاب ورودی در هر رشته ورزشی، هزاران ورزشکار از سراسر جهان شرکت می کنند. بازی های المپیک با حضور بیش از ۲۰۰ کشور جهان در واقع معتبرترین مسابقات ورزشی به شمار می رود. امروزه بسیاری از ورزشکاران آرزوی شرکت و مدال آوردن در المپیک را دارند.
اطلاعاتی از المپیک پاریس
سی و سومین دوره بازی های المپیک تابستانی ۲۰۲۴ به میزبانی کشور فرانسه با برگزاری مراسم افتتاحیه در روز جمعه پنجم مردادماه در ساحل رود سن واقع در پاریس برگزار شود و ورزشگاه استاد دو فرانس میزبان مراسم اختتامیه و مسابقات دو میدانی این رقابتهاست. تعداد ۱۰۷۱۴ ورزشکار از ۲۰۶ کشور جهان در ۳۲۹ رویداد در ۳۲ رشته ورزشی در بخش زنان و مردان به رقابت می پردازند و این پیکارها در روز بیست و یکم مردادماه خاتمه می یابد. شهر پاریس پس از المپیک سال ۱۹۰۰ و ۱۹۲۴ و پس از صد سال برای سومین بار میزبانی باشکوه این رقابت ها را بر عهده می گیرد.
ایران در المپیک
کاروان ورزشی ایران در ادوار برگزاری المپیک، در ۱۸ دوره سابقه حضور در این مسابقات را دارد و برای المپیک ۲۰۲۴ پاریس، ۴۰ ورزشکار در رشتههای ورزشی کشتی آزاد، کشتی فرنگی، تیروکمان، وزنهبرداری، شمشیربازی، تکواندو، ژیمناستیک، دوچرخه سواری، شنا، سنگنوردی، دوومیدانی، قایقرانی، تنیس روی میز و تیراندازی صاحب سهمیه شدهاند و برای کسب افتخار در بزرگ ترین آوردگاه ورزش جهان به میدان می روند. کسب ۲۴ مدال طلا، ۲۳ مدال نقره و ۲۹ مدال برنز در مجموع ۷۶ مدال المپیکی رهاورد ورزشکاران کشورمان در ۱۷ دوره پیشین این پیکارها بوده است.
کدام استان ها ورزشکاران بیشتری در المپیک پاریس دارند؟
متولدین استانهای مازندران، تهران و خوزستان بیشترین ورزشکاران ایرانی حاضر در المپیک ۲۰۲۴ پاریس هستند.
سیوسومین دوره بازیهای المپیک از پنجم مرداد در شهر پاریس آغاز میشود و ایران با ۴۰ ورزشکار شامل ۲۹ ورزشکار مرد و ۱۱ ورزشکار زن عازم پاریس خواهد شد و این نفرات در ۱۳ رشته به رقابت میپردازند.
در ادامه پراکندگی جغرافیایی استان محل تولد ورزشکاران ایرانی حاضر در المپیک پاریس آمده است که به ترتیب استان مازندران با ۷، تهران با ۶ و خوزستان با ۵ ورزشکار بیشتری ورزشکاران حاضر در المپیک ۲۰۲۴ پاریس را به خود اختصاص دادهاند.
۱۵ استان در المپیک پاریس نماینده دارند و ۱۶ استان سهمی در کاروان ایران ندارند.
استان مازندران (۷ نفر)،استان تهران (۶ نفر)،استان خوزستان (۵ نفر)،استانهای آذربایجان شرقی و اصفهان (۳ نفر)،استانهای البرز کرمانشاه ، قزوین ، لرستان ، گیلان و یزد ( ۲ نفر) و استانهای گلستان ، زنجان، خراسان رضوی و آذربایجان غربی ( ۱ نفر)
بهترین عملکرد کاروان ورزش ایران در ۱۰ دوره اخیر بازیهای المپیک تابستانی، ۲۰۱۲ لندن بوده است.
ورزش ایران تا کنون ۱۸ بار در ادوار مختلف بازیهای المپیک تابستانی حضور داشته است که به بررسی عملکرد و جایگاه کاروان ایران در ۱۰ دوره گذشته این رقابتها، از نظر کسب رتبه در جدول مدالی مسابقات میپردازیم.
نکته: فریدون ملکم شاهزاده ایرانی بود که در المپیک ۱۹۰۰ – پاریس، به صورت انفرادی و در رشته ورزشی شمشیر بازی شرکت کرد. کاروان ورزشی ایران، نخستین بار در المپیک ۱۹۴۸ لندن حاضر شد.
بهترین عملکرد کاروان ورزشی ایران از نظر رنگ مدال و رنکینگ در جدول مدالی، در المپیک ۲۰۱۲ لندن بوده است. کاروان ایران با ۱۳ مدال مختلف (۷ طلا، ۵ نقره و ۱ برنز) در رتبه ۱۲ قرار گرفت. ایران در این رقابتها ۵۳ ورزشکار داشت. حمید سوریان، امید نوروزی، قاسم رضایی، بهداد سلیمی ۴ طلایی ایران در لندن بودند و پس از اینکه دوپینگ ورزشکاران روس و سایر کشورها پس از سالها مثبت اعلام شد، کمیل قاسمی، سعید محمدپور و نواب نصیرشلال نیز به جمع طلایی های ایران در المپیک ۲۰۱۲ لندن اضافه شدند. بدترین عملکرد ایران نیز از نظر تعداد مدال، المپیک ۱۹۹۸ سئول است که تنها یک مدال نقره را به دست آورد. ایران در آن بازیهای ۲۷ ورزشکار داشت و در رتبه ۳۶ جدول مدالها ایستاد. بدترین جایگاه ایران از نظر رنکینگ نیز بازیهای المپیک ۲۰۰۸ پکن بود که با وجود کسب ۲ مدال (۱ طلا و ۱ برنز)، جایگاهی بهتر از رتبه ۵۲ را به دست نیاورد. ایران ۵۵ ورزشکار در آن بازیهای داشت.
اما ورزش کردستان در این آوردگاه باشکوه ورزشی چه حضور و دستاوردی را داشته است؟
خاک زر خیز کردستان در زمینه ورزش نیز دارای استعدادهای فراوانی بوده است اما کم برخورداری استان کردستان از منابع مالی مختص به ورزش، زیرساخت ورزشی ناکافی و ضعف ساختار مدیریت کلان در ورزش همواره به عنوان سد محکمی در برابر ورزشکار مستعد این استان سر به آسمان کشیده است و حضور ورزشکاران کردستانی با پیراهن مقدس جمهوری اسلامی ایران در ادوار المپیک به ۳ ورزشکار در بخش بازی های المپیک و یک ورزشکار در بازی های پارالمپیک خلاصه می گردد. هرچند حضور مربیان و داوران در این آوردگاه چشمگیرتر بوده است. با توجه به نهایی شدن لیست تیم های ملی اعزامی به المپیک پاریس ۲۰۲۴، حسرت حضور ورزشکاران کردستانی در این آوردگاه به چهار دوره متوالی رسیده است و برای حضور یک ورزشکار از کردستان به این رقابت ها باید چهار سال دیگه به انتظار بنشینیم و این غیبت طولانی ۲۰ ساله خواهد شد.
مروری بر حضور و نتایج ورزشکاران کردستانی در ادوار المپیک
عبدالله چمن گلی – کشتی فرنگی * المپیک بارسلون ۱۹۹۲ – اسپانیا * عملکرد: مقام ششم
عبداالله چمن گلی فرنگی کار اهل شهرستان سقز یکی از پر افتخارترین ورزشکاران کردستان در عرصه ملی بوده است. چمن گلی دارنده ۲ مدال طلا، یک نقره و یک برنز مسابقات وزن ۶۸ کیلوگرم کشتی فرنگی قهرمانی آسیا بعنوان نخستین ورزشکار تاریخ ورزش استان کردستان به رقابت های المپیک گام نهاد و در بازی های المپیک بارسلون ۱۹۹۲ اسپانیا در ترکیب تیم ملی کشتی فرنگی ایران در جایگاه ششم این پیکارها ایستاد.
نام: عبدالله چمن گلی
وزن: ۶۸ کیلوگرم
شرکت کننده: ۱۹ کشتی گیر
جایگاه: ششم
سامان طهماسبی – کشتی فرنگی * المپیک پکن ۲۰۰۸ – چین * عملکرد: یازدهم
سامان طهماسبی دومین ورزشکار در رشته کشتی فرنگی از استان کردستان بود که رهسپار المپیک ۲۰۰۸ پکن شد. طهماسبی در وزن ۸۴ کیلوگرم کشتی فرنگی دارنده مدال طلا قهرمانی آسیا ۲۰۰۷ و دو نشان برنز ۲۰۰۶ و ۲۰۰۷ قهرمانی جهان با هزاران امید و آرزو برای کسب نخستین مدال تاریخ ورزش کردستان در المپیک به این مسابقات اعزام شد اما با کسب دو نتیجه شکست در مجموع یازدهم شد و وداع تلخی با این مسابقات داشت.
نام: سامان طهماسبی
وزن: ۸۴ کیلوگرم
شرکت کننده: ۲۱ کشتی گیر
جایگاه: یازدهم
حامد سهراب نژاد – بسکتبال * المپیک پکن ۲۰۰۸ – چین * عملکرد: یازدهم
حامد سهراب نژاد سومین ورزشکار کردستانی حاضر در بازی های المپیک تابستانی است که در تیم ملی بسکتبال ایران و بعنوان یکی از دو نماینده قاره آسیا در میان ۱۲ تیم شرکت کننده در المپیک ۲۰۰۸ پکن، به این دوره از مسابقات اعزام شد. سهراب نژاد بازیکن ۲۰۸ سانتیمتری بسکتبال کردستان در اوج دوران شکوفایی بسکتبال ایران در قاره آسیا، حضور در المپیک را نیز تجربه کرد و پس از آن نشان طلای مسابقات قهرمانی آسیا ۲۰۰۹ و مدال برنز بازی های آسیایی ۲۰۱۰ گوانگژو چین را به تالار افتخارات خود افزود. در بازی های المپیک که تنها ۱۲ تیم برتر جهان حضور داشتند تیم ملی ایران توفیقی کسب نکرد و با کسب ۵ شکست متوالی در رده بندی نهایی بالاتر از کشور آنگولا در جایگاه یازدهم قرار گرفت.
نام: حامد سهراب نژاد
پست: فوروارد قدرتی
تیم های شرکت کننده: ۱۲ تیم
جایگاه: یازدهم
محمد زاهد جبرئیلی – پارا دومیدانی *پارا المپیک بارسلون ۱۹۹۲ – اسپانیا * عملکرد: مقام چهارم – مقام هفتم
کاوان ورزشی جانبازان و معلولین (توانیابان) کشورمان در بازی های پارا المپیک سئول ۱۹۸۸ برای نخستین بار به این پیکارها اعزام شد. دومین تجربه حضور کاروان ورزشی کشورمان در پارا المپیک بارسلون ۱۹۹۲ با حضور محمد زاهد جبرئیلی ورزشکار توان یاب رشته پارا دوومیدانی رقم خورد. کاروان ایران با ۲۹ ورزشکار در ۳ رشته ورزشی (دوومیدانی، تنیس روی میز و والیبال نشسته آقایان) حضور یافت. محمد زاهد جبرئیلی در این مسابقات در کلاس F7 ماده پرتاب وزنه با رکورد ۱۶/۹ چهارم شد و در ماده پرتاب وزنه با رکورد ۸۸/۲۹ در مکان هفتم قرار گرفت.
بررسی حضور مربیان و داوران در ادوار المپیک
در بخش مربیان جمیل لطف الله نسبی که از سال ۲۰۱۵ میلادی سکان دار تیم های ملی تنیس روی میز بزرگسالان ایران شده است برای سومین دوره متوالی رهسپار المپیک خواهد شد. ۲۰۱۶ ریودوژانیرو، ۲۰۲۱ توکیو ژاپن و ۲۰۲۴ پاریس فرانسه به عنوان رکوردی تاریخی و بی نظیر در ورزش کردستان ماندگار خواهد بود.
جمشید خیرآبادی در قامت مربی تیم ملی کشتی فرنگی در المپیک ۲۰۱۲ لندن انگلیس همراه با محمد بنا یک قهرمانی شیرین را با کسب ۳ مدال تاریخی طلا در کشتی فرنگی از خود برجای گذاشت. خیرآبادی سپس بعنوان سرمربی تیم ملی کشتی فرنگی جهوری آذربایجان با ترکیب یک کادر و حضور دو کشتی گیر بومی از استان کردستان در ترکیب تیم ملی کشتی فرنگی جمهوری آذربایجان موفق به کسب ۲ نشان برنز شد که یکی از این مدال ها بنام صباح شریعتی کشتی گیر کردستانی بدست آمد که جزو افتخارات ورزشکاران فرا تابعیتی محسوب می گردد.
در بخش داوران نیز هوشنگ شریعتی در بازی های پارا المپیک ۲۰۱۲ لندن بعنوان داور رشته ورزشی گلبال در این رویداد مهم و ارزشمند حضور داشته است.
هیرش اسماعیل زاده
